Fantastische Vertellingen, nr. 74, jrg. 46, juni 2025

Marjo Heijkoop
Na mijn bezoek en deelname aan Fantasticon heb ik in 2025 eindelijk de knoop doorgehakt en een abonnement genomen op het tijdschrift Fantastische Vertellingen. Ik was erin begonnen te lezen, maar heb het weer aan de kant gelegd. Inmiddels wordt het een stapeltje en heb ik besloten de boekjes toch eens door te nemen. Anders raak ik te veel achterop.
Gelezen in de wachtkamer van de tandarts ergens in 2025 en verder in maart 2026
Na het lezen van nummer 74 geef ik drie sterren, de verhalen vond ik goed (dus eigenlijk 4 of 5 sterren waar), over de rest ben ik er nog niet zo uit wat ik ervan denken moet (Is het serieus bedoeld? Vermoedelijk niet zo).
Mijn leesverslag bij nummer 74
De cover die gemaakt is door Remco Meisner vind ik erg mooi glas in lood, ik houd erg van de slaolie-achtige stijl.
De tekening Exoten in gesprek van Fred Hemmes doet wat een cartoon moet doen: ik lach.
Het Meyvistisch Melodrama was een mooi verhaal dat ik las in de wachtkamer van de tandarts. Wezens van Raarmeerka komen een kijkje nemen en willen onze planeet schoon stralen. Dat mag niet gebeuren!
De koudedood, een verhaal van Charles Van Wettum gaat over een vrouwelijke onderzoeker en haar man Rob. Ze verhuizen voor haar werk naar Italië, waar Tess ontdekt dat de kernfusie in de zon stil kan gaan vallen. Ik vond de rolverdeling wat wennen, maar wel mooi gedaan, vooral nadat Rob wat actiever wordt. Een goed verhaal.
Tijd voor geschriften door Paul van Leeuwenkamp geeft een overzicht van wat er in het genre zoal aan tijdschriften was tussen 1990 en 2006. Ik heb het voor lief genomen, dit is mij toen allemaal ontgaan en nu wil ik liever vooruit in de tijd.
De wijze man op de berg, een stripverhaaltje van Lex van Heereveld – grappig, ik moet denken aan de combinatie van een heremiet op Duin.
De koopman van Venetië van Isaac Gutzeit had van mij weggelaten mogen worden, vanwege de clichés, generalisaties, vooroordelen, vrouw- en man-onvriendelijke beledigingen en de totaal onlogische en ongeloofwardige ruimtevlucht met een scheur in de ruit en duct tape. Als dit scenario ooit verfilmd wordt, ren ik gillende de zaal uit!
Onder de indruk, tijdschrift en boekbesprekingen door Jos Lexmond en Johan Klein-Haneveld. Wat moet ik daarvan zeggen? Een soort reviews eigenlijk, persoonlijke meningen zolas deze.
De surprise en andere bizarre verhalen. Geeft een beschrijving van hoe Belcampo te werk ging met zijn magisch realistische verhalen. Dat wordt goed uit de doeken gedaan en is leerzaam bovendien. Ik denk dat Remco Meisner wel gelijk heeft als hij dit vergelijkt met de schrijfstijl van Frank Roger.
Weivreti is een interview met Roelof Goudriaan. Hoewel van mijn generatie heb ik dacht ik nooit de kans gekregen hem tegen te komen. Best interessant om te lezen wat hij allemaal heeft gedaan en met welke projecten hij bezig is geweest. Dit interview heb ik eerder gelezen in Dekmantels, nummer 70 uit de Rare Boekjes reeks, waar ik zelf ook in sta. Toch leuk om het nog een keer te lezen.
Joris en de draak van Mirjam Ootjers is een interessant verhaal, waarbij ik even na moest denken wat er werd verteld. Een bladzijde uit een geschiedenisboek verdwijnt, daar komt iets anders voor in de plek. Het verloop van de geschiedenis, dat wat was en wat zou kunnen worden, wordt op fantasierijke wijze veranderd. Een andere kijk op Joris en de draak. Heel mooi gedaan, vind ik. En met prachtige illustraties van Lex van Heereveld.
Oxana’s Oxymoron door Oxana Langbeen lijkt op een soort ingezonden brievenrubriek, hier vraag een buitenaardse om raad. Leuk om te lezen.
De man die niet van licht hield is een verhaal dat is geschreven door Frank Roger. Zijn stijl is goed te zien, het begint met iets kleins en loopt uit tot een enorm probleem. Prachtig opgebouwd. Geïllustreerd dor Gert-Jan van den Beemd.
De brievenrubriek: Brief Encounters. Daarvan hoop ik dat de brieven niet echt zijn. Vooral die van die ouderling niet. Ik vrees een boekverbranding, we kunnen ons genre wel opdoeken!
Als laatste de gepubliceerden. Veel mannen weer, valt me op. Ik denk dat ik Eveliene van Dienst, Mirjam Ootjens en Oxana Langbeen wat versterking kunnne gebruiken. Eens kijken of ik ook iets schrijven kan voor Fantastische Vertellingen, en wanneer ik er tijd voor vrij kan maken.
Toch blij dat ik een abonnement genomen heb.

Disclaimer: van mij is het korte SF-verhaal ‘De koudedood’ opgenomen. Ik houd dat buiten deze bespreking.
Van 1979 tot 1990 verscheen het tijdschrift Fantastische Vertellingen (FV) op A4. Gestencild en geniet – voor sterke verhalen daarover moet u Remco Meisner maar eens aanschieten, bijvoorbeeld op de Fantasticon, het evenement dat dezelfde Stichting (en persoon) elk jaar organiseert in Nieuw Vennep, dit jaar op 6 september.
Na een winterslaap ontwaakte het tijdschrift in 2013 en sindsdien wordt het regelmatig gepubliceerd: altijd in kleur, met korte verhalen, boekbesprekingen, essays, grafisch werk en humoristische varia – (voor dit blad heel belangrijk): heel mooie grafische bijdragen. Sinds ik het blad ken (2018), is het mijn favoriete SF-magazine, zeker ook de licht absurdistische toon die kenmerkend is voor de hoofdredacteur. Het is vast niet toevallig dat mijn eerst gepubliceerde verhaaltje in FV verscheen (in 2019).
In nummer 74 staat een bijzonder aangenaam verhaal van Miriam Ootjers in, dat me op een speelse manier dwong tot nadenken over de aard van de werkelijkheid en de rol van verhalen daarin – het is altijd knap als een schrijver dat voor elkaar krijgt! Frank Rogers is altijd goed voor een absurdistische glimlach en dat lukt hem ook nu weer.
De vaste rubrieken zijn het lezen weer waard: het Meyvistisch Melodrama (de hoofdredactionele inleiding met zijn altijd licht bizarre toon), de prachtige rubriek van Paul van Leeuwenkamp over de geschiedenis van Nederlandstalige SFF-tijdschriften (voor mij elke keer weer een hoogtepunt), Oxana’s vragenrubriek waarin soms aliens proberen de mens te begrijpen (een hopeloze opdracht) of zelfs mensen proberen elkaar te begrijpen (nog veel hopelozer), de brievenrubriek (waarin de hoofdredacteur nog wat terzijdes kwijt kan) en als toetje de vaste pagina’s met korte stukjes over de bijdragers – ik lees die graag, want sommigen van hen maken er kleine juweeltjes van. Voeg daarbij een prachtig ‘Weivretni’ met Roelof Goudriaan, een leuke stripje en een toneelscript, en u hebt een idee van de tekstuele veelzijdigheid van FV.
De vormgeving is als altijd prachtig met veel origineel werk – net zoals het dat is voor woordwerkers, is FV ook een etalage voor getalenteerde visuele kunstenaars. De cover is altijd al heel fraai, dit keer is het een prachtig glas-in-loodwerk van de hoofdredacteur zelf. Fraai!
Ik heb weer genoten.

Zoals altijd moest ik wat langer wachten dan anderen voor ik de Fantastische Vertellingen bij de post aantrof. Misschien dat de bezorging bewust vertraagd is, zodat anderen de kans hebben het blad eerder te lezen en te recenseren? Maar ik blijk toch weer de eerste te zijn die een korte reactie op het nieuwste nummer plaatst op de website van Fantastische Vertellingen. Wellicht moet er een nog grotere vertraging worden ingebouwd om het eerlijk te houden voor andere lezers.
De hoofdredacteur liet mij weten dat hij enkele innovaties had aangebracht in de opmaak. Ik meende die vooral te zien bij de tussenkoppen. Mijn oog voor opmaak is niet enorm ontwikkeld, maar zonder dat ik kon aanwijzen wat er precies de oorzaak van was, had ik wel de indruk dat deze 74e editie van FV rustig oogde en plezierig las, waarvoor complimenten!
Het is dit keer een nummer met de nadruk op non-fictie. In de aankondiging van deze editie was ons ook een verhaal van Rob Geukens beloofd - maar die kon ik niet terugvinden. Hopelijk komt die in een volgende editie. Wel trof ik een verhaal aan van Charles van Wettum - een van zijn beste tot nu toe, waarin harde wetenschap (mensen hebben mij wel eens de Nederlandse Asimov genoemd, maar die titel komt eerder Charles toe - met zijn sterk onderbouwde verhalen vult hij werkelijk een niche in ons taalgebied) is gecombineerd met menselijke relaties - beide verhaallijnen vullen elkaar aan en het slot is beschouwend en emotioneel. Goed geschreven en als het tempo waarin Van Wettum groeit als schrijver zo hoog blijft liggen kunnen we nog wat pareltjes van zijn hand tegemoet zien!
Leuk was om ook een andere vorm van geschreven tekst in dit tijdschrift te zien, namelijk een toneelstuk: 'De koopman uit Venetië' van nieuwkomer Isaac Gutzeit. Natuurlijk met verwijzingen naar Shakespeare en verder veel humor door langs elkaar heen praten en allusies. Ik vond het uiteindelijk een beetje flauw worden, maar misschien ben ik hiervoor niet de juiste doelgroep.
Van het verhaal van Miriam Ootjers 'Joris en de draak' genoot ik enorm. Van Ootjers zie ik steeds meer verhalen in bundels en tijdschriften en ik hoop dat ze een vaste naam wordt. Dit verhaal was bevreemdend, met bijbelse allusies, maar had ook een heel menselijke kern, waardoor het emotioneel sterk bleef. Erg goed geschreven, vond ik.
Frank Roger maakt de opmerking elders in dit nummer dat hij de nieuwe Belcampo is meer dan waar met het Belcampiaanse verhaal 'De man die niet van het licht hield'. Heerlijk doorgetrokken idee. Maar wel opvallend dat het precies samenviel met het verhaal van Charles van Wettum in hetzelfde nummer. Toeval?
Verder veel non-fictie in deze editie. Een interview (weivretni) met Roelof Goudriaan die terugkijkt op een indrukwekkende carrière in ons genrewereldje. Gelukkig lijkt EdgeZero het gat op te vullen dat is ontstaan door het wegvallen van Verschijnsel. Jos Lexmond bespreekt een heel aantal recente tijdschriften met korte verhalen en Paul van Leeuwenkamp gaat verder met zijn serie 'Tijd voor geschriften', een steeds weer verrassende reeks waarvan ik denk dat die zomaar de kern kan vormen van een eventuele opvolger voor 'Fantastische Ontmoetingen'. Heel goed dat de historie van het fantastische genre in ons taalgebied op deze wijze wordt vastgelegd.
Al met al een meer dan geslaagd nummer. Ik ben heel benieuwd wat het 75e nummer van Fantastische Vertellingen ons gaat brengen en ik hoop dat we ook nummer 100 tzt nog zullen bereiken!