Fantastische Vertellingen, nr. 76, jrg. 46, december 2025

Ik las FV76.

Disclaimer: ik draag zelf regelmatig bij aan mijn favoriete kwartaaltijdschrift. Ook dit keer staat er van mij een verhaal in (de steampunkstory 'Innovatie') en een boekbespreking. Ik sluit mijn bijdragen vanzelfsprekend volledig uit van deze bespreking.

Ik lees FV elk kwartaal met veel genoegen. De mooie afwisseling van fictie (SF, fantasy, horror), inhoudelijk goed opgezette boekbesprekingen uit het genre, onderhoudende en humoristische vaste rubrieken en goede grafische bijdragen maken het zéér verteerbaar. Dat geldt ook voor versie 76.

De lat voor FV ligt door de historie bij mij extreem hoog, dus het nadeel daarvan: deze versie vond ik na lezing wat vlak. De oorzaak is volgens mij dat ik dit keer de verhouding 'verhalen - andersoortige teksten' veel maar de laatste helt. Bovendien is er veel ruimte voor 'insider-teksten' uit de Fantasticon en naar aanleiding daarvan. Ik vond die niet de meest boeiende delen. Wel zeer boeiend vond ik Van Leeuwenkamps afsluitende deel (of nog niet?) van de uitstekende serie over genre-tijdschriften. Zijn brede kennis en belezenheid heeft mijn zicht op de geschiedenis van de bubbel diepte gegeven. Het Weivretni met Marjo Heijkoop geeft inzicht in de relatie tussen haar boeken en haar leven. Voor haar lezers zeker verhelderend.

Van de verhalen vond ik 'De Geluksbonbons' conceptueel sterk. Het eind liet me (vrijwel zeker opzettelijk) onbevredigd achter - leuk om daarover na te denken.

Bij 'Licht en ruimte' (van Marco Knauff) genoot ik van de wereld- en karakteropbouw. Het verhaal pakte me. Er waren na de laatste punt nog wat draadjes die mijn hoofd probeerde te blijven volgen - een erg open einde, dus. Mooi!

'5-4-3-2-1' van Rob Geukens is bloedige horror. Ik ben daar geen ervaren lezer in, maar ik vond de wending hier wel... Is 'leuk' hier wel een gepast woord? Ik weet het niet.

'Split' van Bjarne Donderdag heeft een inspirerende premisse: de aarde deelt zich in twee helften. Dat de scheiding dwars door Maagdenburg loopt is een goed gevonden detail en bovendien voor de visualisatie nuttig. Dat het geheel fysisch van geen kant klopt, is prima te verteren - de toon van het verhaal is daar zeker geschikt voor en het is knap geschreven. Het was (voor-toch-een-beetje-een-nerd-zoals-ik) dan wel weer lastig dat het juist fysica is die het einde forceert. Toen ik besloot ook dat absurdistisch te lezen, kreeg het verhaal toch de charme die het verdient.

Het afsluitende korte 'Portiek' (Jan van der Lans) is een korte, absurdistische situatieschets en geen fantastiek. Maar het leest lekker.

De illustraties en korte grafische grapjes waren ook deze keer zeker weer het bekijken meer dan waard. Al met al: bij de hoge lat is FV76 niet het beste nummer ooit, maar zelfs dan is het nog heel leuk en absoluut de moeite van het lezen waard.

Fantastische Vertellingen blijft gelukkig een tegendraads karakter houden - in dit tijdschrift is natuurlijk plek voor rasechte SF-verhalen en horror is ook welkom (zelfs een fantasyverhaal op zijn tijd), maar het deel van de verhalen is moeilijk in een genrehokje te plaatsen. Bevatten ze een magisch element? Spelen ze zich af in de toekomst? Dat is niet altijd duidelijk, maar er is wel altijd iets vreemds mee aan de hand, iets in de sfeer dat verbaast, verontrust of verwondering oproept. Dit geldt bijvoorbeeld voor het korte 'Portiek' van Jan van der Lans dat geen genre-element bevat, eigenlijk niet meer is dan een observatie, maar dat toch aanvoelt als een echt FV-verhaal! Dat zegt volgens mij iets over de samensteller, die zich niets aantrekt van grenzen en eisen en ook al luistert hij naar iedereen toch zeker zelf beslist wat hij mooi vindt om te plaatsen. Niet voor niets is dit een 'Meyvistisch magazine' - de naam zegt het al!
De verhalen in deze editie hadden dus de echte FV-sfeer. Het begint met de verrassende steampunkvertelling 'Innovatie' van Charles van Wettum – opnieuw bespeur ik zijn groei als auteur door te schrijven in een net wat ander subgenre en door ook daarin te komen met een verrassende wending. En het gaat over mest... 'De geluksbonbons' van Germain Droogenbroodt en 'Split' van Bjarne Donderdag brachten beide absurde situaties ten berde die droog werden verteld, en met allebei een wrange afloop. Ik waardeer het altijd als ik een bijdrage tegenkom van Marco Knauff en 'Licht en ruimte' stelt niet teleur. Terwijl de spanningen op aarde oplopen blijkt het moeilijk in een ruimtestation de eenheid te bewaren... Wat er precies gebeurd is, wordt niet duidelijk, maar de gevolgen stemmen somber. Heel goed geschreven met sterke observaties van de personages. '5-4-3-2-1' van Rob Geukens (ook zo iemand bij wie ik rechtop ga zitten als ik zijn naam boven een verhaal zie staan) is een ijzersterk horrorverhaal. Ik ga er niets van verklappen.
Naar mijn mening lag in dit nummer de verhouding tussen fictie en non-fictie een beetje scheef (daar heb ik zelf aan bijgedragen door vier recensies te leveren). De gebruikelijke recensies, waaronder veel van tijdschriften, een Weivretni, Het laatste deel van 'Tijd voor geschriften', de rubriek van Oxana Langbeen (waar ik om moest grijnzen) en ingezonden brieven. Maar dat was nog niet alles: ook het dankwoord van Bemoste Beeld-prijswinnaar Guido Eekhaut dat hij op Fantasticon uitsprak, en ook van Fantasticon de toespraak van Paul van Leeuwenkamp over de laatste Ganymedes... Soms is het niet anders, maar ik vond het zelf misschien iets te veel van het goede ... De kwaliteit van de verhalen was echter zodanig dat het er ruimschoots tegenop woog.
De illustraties bij de verhalen vond ik ook weer prachtig en er was geen korreltje AI te bekennen, gelukkig!